Lạm dụng ODA: Gánh nặng nợ nần cho tương lai

Việc sử dụng ODA gây thất thoát, lãng phí, tham nhũng, góp phần làm cho một số dự án mặc dù vay giá rẻ nhưng đã trở nên vô cùng đắt đỏ.
Vấn đề sử dụng các nguồn vốn từ ngân sách cũng như vốn từ trái phiếu chính phủ và vốn vay ODA như thế nào để không tạo gánh nặng nợ nần cho quốc gia đã được nhiều đại biểu Quốc hội (ĐBQH) đặt ra trong phiên thảo luận tại hội trường về tình hình kinh tế-xã hội sáng 30-10. Trong đó đáng chú ý là những cảnh báo của ĐB Lê Thị Nga về việc nếu lạm dụng ODA sẽ để lại gánh nặng nợ nần cho tương lai.

QH và người dân gần như đứng ngoài ODA

Lo lắng trước tình trạng một số dự án sử dụng vốn vay ODA chi cho thường xuyên, ĐB Nguyễn Văn Tiên (Tiền Giang) kể hiện có một số dự án được viện trợ ODA mời ĐB đến báo cáo ở khách sạn năm sao và sẵn sàng chi 50-60 triệu đồng cho mỗi báo cáo. “Nếu là các dự án ODA sử dụng vay thì chúng ta hết sức cẩn thận trong việc chi tiêu vì tăng gánh nặng nợ công. Hiện nay có dự án hàng trăm triệu USD vay ODA để chi thường xuyên” - ông Tiên lưu ý.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga lưu ý hành lang pháp lý về ODA hiện nay còn tùy nghi. “Việc đảm bảo công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình chỉ dừng ở nguyên tắc mang tính tuyên ngôn, chưa cụ thể hóa dẫn đến chưa ngăn chặn tình trạng xin-cho, “cò dự án”, tiêu cực, tham nhũng”. Bà Nga nêu hạn chế và cho biết hiện QH và người dân gần như đứng ngoài quy trình ODA.

Để hạn chế nợ công do vay ODA để chi thường xuyên, ĐB Nguyễn Văn Tiên đề cập đến nguyên tắc vàng không vay ODA để chi thường xuyên “vì mỗi chỗ góp vào một ít sẽ tạo gánh nặng nợ công”. ĐB Lê Thị Nga cũng phân tích việc sử dụng ODA gây thất thoát, lãng phí, tham nhũng, góp phần làm cho một số dự án mặc dù vay giá rẻ nhưng đã trở nên vô cùng đắt đỏ. Cùng với xu hướng thích dùng ODA, lại gắn liền với lợi ích nhóm, tư duy nhiệm kỳ, bệnh thành tích ở một số nơi đã và đang khiến công trình ODA xuất hiện rất nhiều nhưng chất lượng, hiệu quả thấp.

“QH tiến hành giám sát tối cao và ban hành luật về ODA; kiểm soát chặt chẽ hiệu quả sử dụng, chống thất thoát, lãng phí, tham nhũng trong ODA; sử dụng ODA có chọn lọc, hạn chế và có lộ trình chấm dứt ODA trong tương lai gần” - bà Lê Thị Nga kiến nghị.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga cho biết hiện QH và người dân gần như đứng ngoài quy trình ODA. Ảnh: TTXVN

 

Vẫn bất an với nợ công

Mặc dù theo báo cáo của Chính phủ tình hình nợ công vẫn trong ngưỡng an toàn, tình hình kinh tế đang trên đà phục hồi nhưng nhiều ĐB vẫn tỏ ra không yên tâm. Theo ĐB Đặng Thuần Phong (Bến Tre), dư luận chưa hài lòng khi kinh tế phục hồi nhưng tái cơ cấu còn chậm so với yêu cầu phát triển, ba khâu đột phá chiến lược chưa đạt như mong muốn, khả năng hấp thu vốn của nền kinh tế còn yếu…

“Nợ công hiện đang là 60,3% GDP, so với bản đồ nợ công thế giới ta đang ở mức trung bình. Tuy nhiên, vấn đề đáng lo là khả năng tích lũy của chúng ta còn thấp trong khi cơ cấu chi chưa thật tốt với 67% chi thường xuyên, 33% chi đầu tư phát triển, trả nợ thực sự chưa ổn. Vì vậy cần quyết liệt giảm chi thường xuyên khoảng 10% để chi đầu tư phát triển và trả nợ” - ông Phong đề nghị.

Đồng tình với việc cần huy động mọi nguồn lực để đầu tư phát triển trong thời điểm này, nhiều ĐB cho rằng việc phát hành trái phiếu chính phủ trong năm 2015 là cần thiết.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho hay năm 2010, chúng ta đã phải huy động mức trái phiếu chính phủ cho đầu tư rất lớn. Ngoài 225.000 tỉ đồng của giai đoạn 2011-2015, giai đoạn 2014-2016 sẽ huy động thêm 170.000 tỉ đồng trái phiếu chính phủ. Bộ trưởng cũng cho biết thực tế trong những năm qua, chúng ta đã phải phát hành đảo nợ để trả nợ khi đến hạn. Tuy nhiên, bộ trưởng cũng khẳng định “chúng ta bảo đảm trả đầy đủ, kịp thời nghĩa vụ nợ đến hạn, không phát sinh nợ xấu, cơ cấu các khoản nợ vay trong nước tăng góp phần giảm phụ thuộc vào nguồn vốn vay nước ngoài và giảm rủi ro về tỉ giá…”.

Bộ trưởng Bộ Tài chính ĐINH TIẾN DŨNG:

Năm bất cập trong quản lý và sử dụng nợ công

1. Luật quy định nợ công gồm nợ Chính phủ (bao gồm cả những khoản Chính phủ vay về cho doanh nghiệp (DN) vay lại), nợ Chính phủ bảo lãnh (bao gồm cả khoản Chính phủ bảo lãnh cho DNNN vay vốn trong và ngoài nước) và nợ chính quyền địa phương. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn một số ý kiến về phạm vi nợ công và đề nghị phải tính vào nợ công cả những khoản nợ của DNNN, nợ chi của NSNN.

2. Dư nợ công tăng nhanh, đến cuối 2015 đã sát giới hạn được QH phê duyệt, cơ cấu nợ chưa thực sự bền vững, mặc dù cơ cấu các khoản vay trong nước đã tăng trong những năm gần đây nhưng các khoản vay trong nước chủ yếu là vay ngắn hạn trong khi kỳ hạn còn lại của các khoản vay nước ngoài của Chính phủ là 12,8 năm thì trong nước chỉ khoảng 4,3 năm, riêng trái phiếu chính phủ là 2,6 năm làm tăng áp lực bố trí chi trả nợ trong ngắn hạn. Thực tế trong những năm qua, chúng ta đã phải phát hành đảo nợ để trả nợ khi đến hạn. Cụ thể năm 2012 là 20.000 tỉ đồng, 2013 là 40.000 tỉ đồng, 2014 dự kiến là 77.000 tỉ đồng và dự toán năm 2015 là 130.000 tỉ đồng.

3. Áp lực huy động vốn hằng năm rất lớn, chi phí huy động vốn cao (dù đã có xu hướng giảm trong hai năm gần đây). Việc sử dụng các khoản vốn vay ngắn hạn cho các đầu tư dài hạn phát sinh rủi ro và làm cho nghĩa vụ trả nợ tăng nhanh, tạo áp lực bố trí nguồn trả nợ.

4. Một số dự án vay lại nguồn vốn vay nước ngoài của Chính phủ, dự án được Chính phủ bảo lãnh vay vốn nước ngoài không hiệu quả, không trả được nợ, làm phát sinh nghĩa vụ nợ dự phòng hoặc phải cơ cấu lại tài chính, chuyển sang cơ chế Nhà nước đầu tư vốn, làm tăng nghĩa vụ chi trả nợ trực tiếp của Chính phủ.

5. Công tác phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương, chủ dự án trong việc quản lý, tổng hợp, báo cáo nợ công nhiều bất cập, chưa chặt chẽ; việc quản lý nợ chính quyền địa phương chưa được quản lý chặt chẽ, đồng bộ và nhất quán, chưa có chế tài xử lý đối với trường hợp vi phạm trong việc huy động của chính quyền địa phương…

__________________________________________

Còn loay hoay trồng cây gì, nuôi con gì

Khu vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn vốn được coi là trụ đỡ của nền kinh tế nhưng hiện nay nếu không có sự quan tâm đặc biệt cùng với những quyết sách đúng đắn, kịp thời thì trụ đỡ đó có nguy cơ bị lung lay trong một tương lai không xa. Điều đáng buồn là Việt Nam là nước mạnh về nông nghiệp nhưng chỉ trong chín tháng đầu năm phải bỏ ra hơn 42.000 tỉ đồng để nhập khẩu gần 5.000 tấn nông sản chỉ với ba loại gồm bắp, hạt điều và đậu nành, tăng hơn 30% so với 2013. Việc nhập khẩu này gây thiệt hại cho ngành nông nghiệp nói chung và làm thiệt thòi cho người nông dân nói riêng. Đáng lẽ ra những giá trị đó người nông dân phải được hưởng, đằng này họ phải loay hoay với câu chuyện “trồng cây gì, nuôi con gì” và điệp khúc “được mùa mất giá” luôn tồn tại trong suy nghĩ của họ.

ĐB TRẦN QUỐC TUẤN (Trà Vinh)

Cần tăng lương cho một số đối tượng chính sách

Mấy năm trước chúng ta tăng lương nhanh hơn tăng trưởng kinh tế vì vậy mà hai năm gần đây chúng ta phải hoãn lại. QH rất chia sẻ với Chính phủ và người dân vì chỉ có bấy nhiêu tiền, nếu tăng lương thì bớt xây dựng cơ bản, nếu bớt xây dựng cơ bản thì đất nước sẽ khó phát triển vững mạnh. QH đứng giữa một bên là cử tri, một bên là Chính phủ, tiền thì có hạn, nhu cầu tăng lương thì đặt ra rất lớn. Đặc biệt là chuyện tăng lương đó nhằm bảo đảm trước hết là cuộc sống của cán bộ hưu trí và cán bộ công nhân viên chức.

Chúng tôi ủng hộ chủ trương tăng lương nhưng tăng lương phải phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế, với năng suất và trong lúc kinh tế khó khăn thế này, nếu tăng lương, chúng ta chỉ tăng được cho một số cán bộ công nhân viên chức, những người có công, người về hưu thôi.

ĐB NGUYỄN VĂN TIÊN (Tiền Giang)

  • Tác giả bài viết: HẰNG NGUYỆT
  • Nguồn tin: Báo Pháp luật TP. HCM
 
© 2014 CÔNG CHỨNG GIA ĐỊNH. All rights reserved

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG TRẦN QUỐC PHÒNG
(Tên cũ: VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG GIA ĐỊNH)


Địa chỉ: 214/B2 Nguyễn Trãi, Phường Cư Trinh, Q1, Tp HCM
(Hẻm 214B Nguyễn Trãi)
Điện thoại: (+84)-28-62911116                              Fax: (+84)-28-629111169    
Email: congchunggiadinh@gmail.com               Website: www.congchunggiadinh.com

Thiết kế web NGÔI SAO SỐ Solutions
  • Đang truy cập: 7
  • Hôm nay: 148
  • tháng này: 50216
  • Tổng lượt truy cập: 4166831